JPG? Raw? Kejjedateten?

Wat gebeurt er nu precies in een camera als je een foto maakt? Wat is nu het precieze verschil tussen JPG en Raw? Het verschil zit in een woord: controle. Controle over het ontwikkelproces.

displayAv
Het configuratiescherm van de Canon 5D Mark 2.

De camera heeft namelijk drie standen om een foto te maken: JPG, Raw en JPG+Raw. Die drie standen kun je makkelijk controleren in de settings van je camera. In de afbeelding hiernaast zie je dat de camera is ingesteld in Raw.

JPG

Maar wat betekenen die standen nu? JPG is het beeldformaat dat door de camera wordt gegenereerd als je op de ontspanknop drukt. Mensen die voor de lol en als hobby fotograferen zonder poespas er om heen, ‘schieten’ in JPG. Het is handig, het is snel en je heb er geen omkijken naar. De camera krijgt dan een beeld op de sensor geprojecteerd en gaat er mee aan de slag. Dat doet ie niet zomaar. Het beeld moet wel herkenbaar blijven voor de fotograaf en dan zodanig dat de foto als ‘gelukt’ in de boeken gaat. Is de foto te donker of te licht, zijn de kleuren te raar, is dat voor de fotograaf reden om de foto overnieuw te nemen.

Dus de camera volgt de weg van de minste weerstand, maakt een acceptabel plaatje van de aangeboden beeldinformatie, want “dit zal de fotograaf wel willen”, en gooit vervolgens de rest van de beeldinformatie weg. Je kan dat ook zien aan de bestandsgrootte van een foto in JPG: die is 5, misschien 7 MB groot en dan heb je het wel.

Het gegeven dat de rest van de beeldinformatie wordt verwijderd, maakt dat een JPG niet geschikt is voor nabewerking. Niet alleen omdat een JPG een lossy beeldformaat is – elke JPG is een compressed  bestand, waar beeldinformatie bij elke keer opslaan steeds meer verdwijnt, de kwaliteit gaat steeds verder achteruit -maar ook omdat verwijderde beeldinformatie nooit meer terugkomt. Je kan nu eenmaal niets aanpassen wat er niet meer is. En dan kan je met JPG alleen nog maar een beetje lichter of donkerder zetten, beetje kleur aanpassen en dan ben je er wel. Nee, JPG is niet geschikt als bewerkbaar formaat.

Raw

Neem dan Raw! Raw is de andere optie van de camera en hogelijk te verkiezen boven JPG. En de naam Raw geeft gewoon aan wat het is: een ruw onbewerkt bestand. Iedereen die fotografie een beetje serieus neemt schiet in Raw.

Hieronder plaats ik twee foto’s die ik uit mijn archief heb opgedoken. Dit zijn twee dezelfde foto’s, een foto die door de camera als JPG was gegenereerd en een foto die ik vanuit de Raw heb bewerkt. Ze staan in een slider. Door de schuiver te bewegen kan je de verschillen zien. Links is de JPG die door de camera is gemaakt, rechts is mijn bewerking.

Schuif de slider om te vergelijken

Zoals je kan zien is de foto die door mij is bewerkt veel beter. Tenminste, dat vind ik. De interpretatie die de camera er aan gaf vind ik wat vlak. Het onderwerp komt minder naar voren. Mijn bewerking is helderder, de kleuren zijn sprankelender, je ziet meer details. In Raw neem ik namelijk de controle over die eerst bij de camera lag. Ik vertelde de camera de foto niet alleen in jpg op te slaan (in het displayvoorbeeld hierboven staat Raw vermeld, maar tijdens deze foto stond er dus Raw+JPG) en de beeldinformatie ook als een Raw beeldbestand te bewaren. Zo’n bestand is dan onbewerkt en dus veel groter. Raw-bestanden halen vaak de 23 tot 25 MB, in tegenstelling tot de 5-7 MB van de jpg.

Conclusie

Dus met Raw neem je de bewerking van de camera over. Je hebt er wel een beeldbewerkingsprogramma als Photoshop, Photoshop Elements of Paint Shop Pro voor nodig, want Raw is geen foto en kan je niet zomaar bekijken. Raw vereist dus nabewerking! In de foto hierboven haalde ik de eventuele ruis weg, paste de belichting aan, verminderde ik de kleur in de bewerkingslaag, en gooide ik er wat filters tegenaan om de foto wat op te tutten. Per slot wil je dat de kijker het eerst kijkt naar het onderwerp, het stammetje dus, en niet naar iets anders.

Raw dus. Gebruik Raw! Met Raw heb je dan de bewerking van de camera overgenomen en het vergroot je mogelijkheden om van een gewoon plaatje iets moois te maken.

TIP TIP TIP!
U wilt vast meer weten over fotografie! Volg dan eens een workshop!

Nieuw uit oud: Leve de Raw!

Leve de Raw ja! Leve het digitale bronbestand waaruit je de uiteindelijk afbeelding gaat bouwen.

Even een uitleg wat een Raw-bestand is: een Raw-bestand is het ruwe oorspronkelijke bestand dat de camera maakt als je een foto neemt. Een Raw is dan ook geen foto. Het is een databestand. Je kan de camera natuurlijk instellen om er meteen een foto in jpg-formaat van te maken, maar in eerste instantie heeft de camera altijd een Raw-bestand waar hij mee aan de slag gaat. Dan trekt de camera zelf een afbeelding van de ruwe informatie, op basis van “nou, dat zal de fotograaf denk ik wel bedoelen, dus ik maak er dit plaatje van dat hij wel leuk zal vinden.” Dat lukt dan ook wel, en anders is “de foto mislukt”, terwijl eigenlijk de verwerking niet goed gegaan is. En na de verwerking mietert de camera de rest van de ruwe data vervolgens weg, want daar gaat de fotograaf toch niets mee doen, want hij heeft dan al zijn foto.

Je kan de camera natuurlijk ook instellen om een Raw-bestand gewoon op te slaan. De camera doet er dan verder niets mee, behalve even een plaatje op het display van de camera tonen. Je moet dan zelf met een beeldbewerkingsprogramma de Raw gaan bewerken om tot een jpg-foto te komen. Je neemt dus het werk van de camera over. Het hoeft geen betoog dat die methode de voorkeur heeft. In Voortschrijdend Inzicht schreef ik al dat je alles zoveel mogelijk in eigen hand moet houden.

Revisie

Ik kwam tijdens een schoonmaak wat foto’s tegen van zeepbellen. Die maakte ik in oktober 2012 en stonden ook online. Ik was er niet zo tevreden over. Het waren gewone zeepbellen en de foto’s hadden wat ruis. Ik vind ze ook niet meer passen in mijn repertoire. Ik haalde ze dus offline. Met de jpg’s kon ik niks mee, want die hadden teveel ruis en jpg’s zijn niet geschikt voor  nabewerking, maar de Raw-bestanden trokken mijn aandacht. Ik ging er eens mee spelen met de kunstjes die ik inmiddels ook geleerd had. Ja ja, mensen, alweer een groeimoment.

zeepbel
De oorspronkelijk foto zoals die 18 maanden online stond. Klik voor groot.

Laat ik eerst even een foto tonen zoals die online stond. Dat is deze.  Inmiddels denk ik dat dit een recht op-neer-plaatje is, waar niet veel aan te beleven valt. Want was is het nou? Oh ja, een zeepbel. Goh. Leuk joh. Leuk idee. En nu? En als je goed kijkt (maar ik weet niet of de imperfecties en de ruis op deze 1200×800 goed zichtbaar zijn)  zie je een berg ruis als storende haarroos op de schouders.
Niet goed dus. Ik gooide de jpg weg die ik gemaakt had en ging opnieuw aan de slag met de Raw.

Nieuwe versie

Daar is dan deze uitgekomen. Iets heel anders! Eerst bouwde ik een basisbeeld in de Rawconverter van Photoshop. Ik haalde de ruis weg en sneed het beeld bij zoals ik hem wilde hebben – zie je dat de bel nu iets rechts van het midden staat?  Ik paste de belichting aan en verhoogde de levendigheid.

De Aarde als zeepbel
Het nieuwe werk van dezelfde Raw: de Aarde als een kwetsbare zeepbel onde druk van de menselijke activiteit. Klik voor groot.

In Photoshop Elements (ik gebruikte heel lang Elements, en wat het verschil is tussen Elements en de grote Photoshop lees je hier) selecteerde ik vervolgens met de optie Snelle Selectie de bel en draaide de selectie om. Ik verhoogde het contrast van de omgeving en maakte die flink zwarter. Toen plaatste ik met de optie Zon (Filters > Rendering > Zon) een kunstmatige zon in het beeld, precies op de plaats waar de gele lamp te zien is. Zo kon ik die lamp uit beeld halen.
Met een beetje proberen vond ik dat 105 mm en een helderheid van 149% het gewenste resultaat opleverde. Tenslotte nog een vignettering om de randen zodat het ruimte effect werd versterkt, en ik had een Aarde en de maan (okee, dat is een beetje rekken…) beschenen door een felle zon. In de Aarde zie je de mensen die op het moment van opname op het Beatrixplein waren.

Ik ben heel tevreden over dit werk! Een oude Raw van een afgekeurde foto opnieuw onder handen nemen, gooi er wat filters tegenaan en je hebt ineens een heel ander werk!

Dit werk is staat ook op Werk aan de de Muur, onder de naam Lichtheid van het Bestaan.  Het is in verschillende uitvoeringen te bestellen en doet het goed op elke muur. Creatief en verrijkend.

TIP TIP TIP!
U wilt vast meer weten over fotografie! Volg dan eens een workshop!