Tussenringen en wat kan je ermee

De nieuw aangeschafte tussenringen, samen met een mooi opberghulsje, twee doppen en de verpakking

Nu de lente is begonnen, is het ook weer tijd voor macrofotografie. Ja okee, dat kan je natuurlijk heel het jaar doen, maar juist in de lente gaat alles weer piepklein bloeien en kruipen, en als daar je interesses liggen, pak dan een macro-objectief om alles groot vast te leggen. Maar wat als je nog groter wilt? Tussenringen!

Wat is een tussenring?

Een tussenring is niet meer dan een holle ring die je tussen de camerabody en het objectief plaatst. Ja, een tussenring is hol, er zit geen glaswerk in. Het enige verschil is dat het objectief verder van de sensor wordt geplaatst en waardoor je dichter op je object kan kruipen. De scherpstelafstand van het objectief wordt korter, en het object wordt dus groter.

Een kogeldistel met een macro-objectief gefotografeerd

Een goed macro-objectief hoort 1:1 te fotograferen, wat betekent dat het object op ware grootte op de sensor wordt geprojecteerd. Je hebt ook ook objectieven die dat niet doen: mijn 24-105 mm zoomobjectief gaat niet verder dan 1:4, ondanks het snorkende woord “macro” op de huls. Het resultaat in de praktijk is een afbeelding die slechts 25% van de ware grootte weergeeft. Mijn Tamron 90 mm macro-objectief haalt die 1:1 verhouding wel, en met dat objectief speel ik altijd als ik iets kleins wil fotograferen.  Deze kogeldistel fotografeerde ik met een Tamron 90 mm macro-objectief en daar kwam dit werkje uit.

Maar met tussenringen kan je nog dichter op je onderwerp kruipen waardoor het object nog groter wordt.

Ik maakte voor deze blog als voorbeeld twee foto’s van piepkleine blauwe druifjes in de tuin. De lente was net uitgebroken en kleiner dan klein kon ik ze niet vinden, maar ze staan er. De eerste foto maakte ik met de “kale” Tamron 90 mm macro, de tweede foto met drie tussenringen, die respectievelijk 12mm, 20 mm en 36 mm diep zijn. Ik verlengde het brandpunt dus met 68 mm. Verder heb ik de overige omstandigheden zo veel mogelijk gelijk gehouden. Ik nam bij beide foto’s zoveel mogelijk dezelfde positie aan: op de knieën, en dan even ver van de druifjes hangen, zodat de vergroting niet door mijn positie en houding kwam, maar door de ringen.

 

Je ziet dat de tweede foto “meer” macro is geworden. Er is meer te zien. De bloem is groter op de sensor gekomen en vult meer van het beeld.

Formule

En die vergroting kan je berekenen met de volgende formule:

vergrotingsfactor objectief + (mm tussenring / brandpuntsafstand).

Dat klinkt nogal abstract, dus ik geef een voorbeeld met mijn 90 mm macro-objectief en 68 mm aan tussenringen.

Mijn Tamron 90 mm macro vergroot 1:1. Hij projecteert op ware grootte op de sensor.

Met een 12 mm tussenring is de vergroting dus: 1,0 + (12/90) = 1,0 + 0,13 = 1,13 x
Met een 20 mm tussenring is de vergroting dus: 1,0 + (20/90) = 1,0 + 0,22 = 1,22 x
Met een 36 mm tussenring is de vergroting dus: 1,0 + (36/90) = 1,0 + 0,40 = 1,40 x

En alles achter elkaar geplaatst maakt dus: 1,0 + (68/90) = 1,0 + 0,75 = 1,75 x

Voor de aardigheid heb ik de ringen ook nog eens geplaatst tussen de body en mijn 24-105 mm objectief, en toen kreeg ik dit. Het objectief zette ik op 105 mm. Zie je het verschil?

Dezelfde bloem, op 105 mm gefotografeerd, met tussenringen

Nagenoeg niks. Nagenoeg nada. Nagenoeg noppes.
Waarom?

Omdat het gebruikte objectief in de macrostand een vergroting heeft van 1:4, waardoor het object slechts 1/4 zo groot op de sensor valt (nee, ik zeg niet 4x zo klein, want dat is taalkundig gewoon fout ;).

De formule voor dit objectief met alle tussenringen erbij wordt dan
0,25 + (68/105) = 0,25 + 0,65 = 0,90 x. Pom, pom pom… en dat is eigenlijk een negatieve vergrotingsfactor. Hieruit blijkt dat tussenringen niet zaligmakend zijn.  Ze zijn ook sec bedoeld voor macro-objectieven. Ik klik de tussenringen dus aan mijn macro-objectief die standaard 1:1 vergroot, waarop dan de vergroting met de tussenringen bovenop komt. Zou ik een macro-objectief hebben die 2:1 projecteert, dan is de vergroting nog groter.

Voor macrofotografie zijn tussenringen heel handig. Ze zijn licht en handelbaar, hebben geen glaswerk en gaan niet zo snel kapot. Houd er in het gebruik wel rekening mee dat de scherptediepte kleiner wordt. Het brandpuntafstand wordt immers verlengd. Dat betekent dat het onderwerp vaak niet in zijn geheel scherp op de foto komt. Dat gegeven kan je gebruiken om juist dát ene object in de foto te benadrukken, en de rest wat minder. Zie de foto’s hierboven. Schakel dus over op manuele focus, om echt heel precies scherp te stellen, want de autofocus wil nog wel eens misgokken. En dan nog is het meer dan eens schieten. Gebruik bij voorkeur een statief, want fotograferen op de knieën zoals hierboven is een ongebruikelijke en ongemakkelijke positie die na een paar minuten al pijnlijk is.  Het kost als snel meer moeite om de camera genoeg stil te houden voor een aanvaardbare foto. Een statief is dus wenselijk.

Wilt u meer weten over fotografie? Volg dan eens een workshop!

Ouder spul

Als je met fotografie wilt beginnen, of je wilt uitbreiden, hoef je niet per se naar de nieuwwinkel te rennen om een nieuw toestel te kopen tegen nieuwe prijzen. Doe ik ook niet meer. Als het even kan koop ik tegenwoordig alleen maar ouder spul. Oudere hardware dus. Ik geef het gewoon toe. En dat is niet omdat ik zo armlastig ben dat ik geen nieuwe hardware kan veroorloven (wel hoor), maar ik vind dat ouder en tweedehands hardware dat verder normaal en goed functioneert, een tweede leven verdient en niet zomaar op de afvalberg moet verdwijnen. Een ideëel motief dus: Ik ben een groot voorstander van de circulaire economie. Hergebruik dus. Niet vervangen en weg mieteren, maar opnieuw inzetten. Het was ooit toch goed werkend spul? Als er geen gekke dingen mee is gebeurd, is het nu ook goed werkend spul.

En als je nieuwe hardware koopt is het over een of twee jaar ook een of twee jaar ouder. Maar je betaalt je wel scheel aan de nieuwprijs. Mijn 5D Mark 2 blijf ik gewoon houden en gebruiken, en mijn Nikon D3100 verlaat mijn huis ook niet. Goed spul. Wel op leeftijd. Maar goed spul.

Ik durf zelfs wel te zeggen dat ik er dol op ben. Het werkt goed en het kost een fractie van de winkelprijs, dus ik ben een dief van mijn eigen portemonnee als een winkel mij laat bloeden voor iets wat ik elders veel goedkoper kan krijgen. Maar het moet wel schoon zijn en het moet goed werken. Dat vereist een strengere selectie.

Als ik even nakijk wat ik ooit in de “ramsj” heb aangeschaft, is dat een 300 mm objectief in 2014, toen even niets en in 2017 twee Canon Speedlite 430 EX flitsers, twee Canon EF 50 mm f/1.8 objectieven, een schoonmaaksetje, en een Canon EF 28-80 mm f/3.5 kitlens. Die laatste vond ik op een rommelmarkt voor het luttele bedrag van 15 euro. Vijftien euro ja. Dat was dus het objectief, met een UV filter en lensdop.

Rommelmarkten

Nu laat ik objectieven op rommelmarkten altijd liggen. Ik kijk er niet eens naar, vanwege de onoordeelkundige behandeling die ze doorgaans hebben ondergaan. Ik vraag mij ook af wat er met die objectieven gebeurt. Liggen ze eerst jarenlang in een doos op zolder stof te vangen voordat ze meegegeven worden? Worden ze steeds weer in een doos gesmeten voor een volgende display op een andere markt? Je kunt er in elk geval geen foto’s mee maken. Er zit meestal een lading stof op het glaswerk. Ze staan ook gewoon rechtop op de kraam, soms met de front omhoog, soms met de kont. Er zitten soms krassen op. De buitenkant ziet er soms ook niet florissant uit. Rommelmarkten en objectieven is een eurokwijtraaksysteem waar niemand wijzer van wordt, behalve dan de kraamhouder die de argeloze bezoeker wat grijpstuivers afhandig maakt. NMP. Niet Mijn Probleem. Ik laat ze gewoon liggen. Overigens was ik op een rommelmarkt om lensdoppen te zoeken. Die vond ik ook wel maar de onverlate verkoper wilde mij daarvoor 2 euro per stuk laten bloeden en ik had 20 of 50 cent(!) per stuk in gedachten. Doorgelopen dus.

Een Canon EF 28-80 mm f/3.5. Niet wereldschokkend, maar schoon en met UV filter voor 15 euro op een rommelmarkt… mja okee, leuk voor de heb.

Maar dit objectiefje was anders. Het stond rechtop en er zat een lensdop op. Daaronder zat schoon glaswerk. De mount, de kont dus, had geen dop, maar was eveneens schoon. Het objectief was voorzien van autofocus en manuele focus, en bij het draaien hoorde en voelde ik niets wat duidde op frictie en defecten. Vijftien euro…. Twijfel of ik mijn principe zou laten varen. Ik heb hem aangeschaft als aardig hebbedingetje voor locaties, waar ik niet met al te duur spul wil rondstappen.

Is de Canon EF 28-80 mm f/3.5 een goed objectief? Gaat wel. Het was ooit een kitlens die meegeleverd wordt met een body. Verwacht er dus geen wonderen van. Simpel dingetje, die ik in privé heb gekocht en ook in privé zal gebruiken, want voor zakelijke opdrachten is het “te weinig”. Ik wil niet dat mijn klanten mij met dat dingetje aan de slag zien. Dat dan weer niet,  haha 🙂

 

Wees kritisch

Maar wil je eens iets met fotografie gaan doen, of je wilt uitbreiden, en je wilt niet te veel betalen, laat je licht dan eens schijnen op de occasions en de tweedehandsjes. En wees kritisch. Fotowinkels hebben in de loop van het voorjaar steeds meer occasions in de aanbieding: mensen willen op vakantie, gaan boeken en hé, zullen we ook een nieuwe camera kopen? En de goede oudere wordt dan ingeruild…. terwijl er niks mis mee is.  Sommige winkels hebben hele vitrines met occasions staan, met alle merken en types, body’s, flitsers, objectieven, statieven, filters, en wat al niet meer. Door eerdere gebruikers vervangen en klaar voor hergebruik. Als ik in een winkel ben, kijk ik altijd of een een occasionvitrine is, en zo ja, wat daar dan in staat.

Kijk anders ook online: Cameranu.nl heeft doorgaans een ruime collectie, net als Kamera-express.nl, of Cameraland.nl, Calumet, Konijnenberg.  Een snelle Google levert een berg online winkels op waar je goedkoop met garantie kunt shoppen. Alle bestellingen worden doorgaans de volgende werkdag aan huis geleverd.

Daar haal ik mijn spulletjes ook vandaan. Goedkoop en goed hergebruik. Zonder gedoe.

Het licht zien met een polarisatiefilter

 

Als je, zoals ik, nogal eens moet wachten op de bus of de trein, is het zo ongelooflijk handig als je je cameratas bij je hebt om de tijd te verdrijven. Anderen zitten appelig voor zich uit te kijken, of op de smartphone te pielen, ik pak dan de camera erbij om in de buurt wat te fotograferen of op een andere manier te experimenteren met licht. Zo zat ik in Lunetten te wachten op de bus, het was heet en zonnig, en om die 20+ minuten te slijten ging ik eens kijken hoe het zonlicht zich gedroeg samen met een polarisatiefilter.

Een polarisatiefilter is een filter die je op je objectief kan schroeven en met een draairing kan kantelen om het invallende licht zo goed mogelijk te filteren. Je kan hem ook voor het gemak even voor je neus houden en draaien om het effect te zien.

Licht filteren?

Nu moet je weten dat het licht dat wij zien niet zomaar licht is. Wij zien het wel als licht en meer niet, maar dat is alleen omdat het licht op een bepaald moment ons netvlies raakt en zichtbaar voor ons wordt, maar verder niets zegt over de richting. In werkelijkheid bestaat licht uit een mengelmoes van fotonen die uit alle richtingen op ons afkomen en elkaar soms ook kunnen neutraliseren. Anders gezegd: licht is aan alle kanten gepolariseerd. En met een polarisatiefilter houd je licht uit een bepaalde richting tegen, zodat ander licht wel zichtbaar wordt. Zo hef je bijvoorbeeld schittering van water op en kan je dwars door het oppervlak heen kijken om zwemmende vissen zichtbaar te maken. MOOI HÉ?  Ja ja, die Dauerwerbung over polaroidbrillen maakt geen geintjes. Het werkt echt zo.

Kortom: ik ging even spelen met mijn polarisatiefilter.

Vergelijk eens de twee volgende foto’s die ik nam vanaf de halte van bus 10 bij station Lunetten. In foto 1 heb ik het filter niet ingeschakeld, en de reflectie van het Aristogebouw is duidelijk zichtbaar in het glas en in het plastic van het mededelingenbord. Niet alleen dat, ook de blokmarkering van  halte B en andere beverving (is dat een woord?) is zo duidelijk zichtbaar dat ik eerst dacht dat die bij halte A hoorde.

Ik draaide toen het filter een kwartslag om hem in te schakelen en kreeg het volgende effect in foto 2 (even op het pijltje klikken). Ineens was het Aristogebouw helemaal weg – het filter hield die reflectie tegen. Ook was de reflectie van de bestrating compleet verdwenen. De reflectie van de overkapping verdween. Bovendien leek de glasplaat minder smoezelig.

 

 

Verder bleek de reflectie in het plastic van het mededelingenbord wat verminderd.

Werking

Dat is heel eenvoudig gesteld de werking van een polarisatiefilter. Het houdt licht uit een bepaalde richting tegen en geeft ruimte aan licht uit een andere richting. Een filter geeft ook meer contrast aan een foto. Kleuren worden feller. Groen wordt vaak groener. De lucht wordt vaak blauwer, tot soms wel bijna zwart, en wolken worden vaak witter. Een voorbeeld kan je zien in mijn eerdere blog hierover.

Verder werkt een polarisatiefilter het best met de zon haaks op de kijkrichting. Hoe kan licht elkaar anders neutraliseren als het in dezelfde richting beweegt? Vergelijk het met twee auto’s: op de snelweg bewegen die in dezelfde richting en hinderen elkaar niet. Op een kruising hinderen ze elkaar wel, als ze elkaar haaks passeren. Dan is het boem. Verder werkt een polarisatiefilter niet met bewolking, en dat heb je vaak in de winter, en niet met metaal. Reflecties in glas zoals ik hierboven laat zien werken altijd. Dan maakt het niet uit waar de zon staat.

Nadeel

Is het dan altijd hosanna met zo’n filter? Nee, een polarisatiefilter houdt een deel van het invallend licht tegen, en dat is ongeveer een à twee stops. Het betekent dat je op dat punt moet ingrijpen, hetzij door een groter diafragma (dus kleinere scherptediepte), of een hogere ISO (dus meer ruis in de foto), of een langere sluitertijd (dus meer kans op bewegingsonscherpte). Dat is in de zomer niet echt probleem. In de zomermaanden komt er zo’n puist licht naar binnen dat zo’n ingreep geen grote gevolgen heeft. In de winter daarentegen is de zonkracht vaak zo laag dat het gebruik van een polarisatiefilter snel effect heeft op de kwaliteit van de foto. Het is ook de reden dat ik het filter van zeg november tot april in de kast heb liggen.

Een polarisatiefilter is een van de weinige filters waarvan de functie niet via Photoshop of Lightroom is na te bootsen. En dat zal ook niet gebeuren. Een polarisatiefilter grijpt rechtstreeks in in de filtering van licht en maakt ter plaatse licht zichtbaar dat anders niet zichtbaar zou zijn. Dat kunnen Photoshop, Lightroom of welk ander beeldbewerkingsprogramma niet. Een foto legt van alles vast, maar niet de polariteit van licht. Reflecties kan je achteraf niet verwijderen.

Polarisatiefilters kun je gewoon kopen in de detailhandel, en dan zeg ik DOEN. Het is geen specialistisch filter en je hoeft er niet voor door hoepels te springen om er een te bemachtigen. Let er wel op dat je een circulair polarisatiefilter koopt als je een camera hebt die door de lens meet of autofocus heeft. Koop je per ongeluk een lineair filter dan raakt je camera van slag…. Goed opletten dus. En dan heb je een mooie toevoeging aan je inventaris waarmee je je foto’s een level hoger zet.

Wilt u meer weten over fotografie? Volg dan eens een workshop!

Hoe sluit je een batterypack aan?

 

In 2011 kocht ik een tweedehands cameraset, voor een miezerige € 2155. Ik was er gewoon  aan toe haha 🙂  Hoofdbestanddelen van die  set waren natuurlijk een Canon 5D Mark 2, een statief, en een 24-105 mm zoomobjectief. Mooi spul hoor. Kwam allemaal in een mooie camerarugzak, en daar zaten nog wat filters in, wat extra geheugenkaartjes en een batterypack. Ik kwam rijk bij de verkoper aan, ging er ook rijk weer weg, en was in het proces € 2155 armer. Geen moment spijt van gehad.

Nu had ik die batterypack nooit gebruikt, gewoon omdat ik die onnodig vond. Ik had extra batterijen die ik even gemakkelijk in de camera kon steken, voor het geval dat de eerste batterij uitgeput raakte. Dat kwam bijna nooit voor, omdat ik altijd met volle batterijen van huis ga. Wie trouwens niet weet wat een batterypack is, het is een soort van vergrote accucontainer. Zie de foto. Als je op de foto’s klikt, krijg je een vergroting. Je ziet wel eens fotografen met zo’n bulb onder de camera rondstappen.

Daar gaan dan twee batterijen in. Je klikt de pack dan in de camera zodat de camera dan langer aan de slag kan. Normaal heeft de camera de beschikking over een batterij, met een pack dus twee. Die extender van de pack komt dan in de opening waar normaal de batterij in de camera zit.

Ik heb er dus ook een. Nooit gebruikt. Ik probeerde hem en liep meteen tegen een probleem aan.

 

 

 

Hoe?

Als je een batterypack wilt gebruiken loop je tegen het dekseltje van de batterijhouder van de camera op! Op de tweede foto zie je het compartiment in de camera geopend; het dekseltje staat open en de batterij is zichtbaar. Die moet er natuurlijk uit, maar dan merkt je dat de batterypack niet vast erin kan omdat het dekselse dekseltje de boel blokkeert. Dat zit in de weg!

Als je goed kijkt zie je echter een palletje bij het scharnier zitten. Nu ben ik niet de flauwste en ik doe niet misselijk dus ik heb even een close up van de scharnier gemaakt.

Dat middelste schroefje is een pal. Zet je nagel erachter duw deze naar onderen en de scharnier komt uit zijn houder. Het dekseltje komt dan los. Bewaar het dekseltje wel! Als je zonder batterypack werkt is het dekseltje noodzakelijk, dat MOET terug geplaatst anders werkt de camera niet. Dat dekseltje is dus nogal essentieel. Ik zeg het maar even.

 

Klik vervolgens de batterypack in de opening, draai hem aan en dan is het happy shooting!!

De camera nu met de batterypack aangesloten. Het is nu een wat groter ding, en wat zwaarder, en wat logger, maar je kan langer aan slag zonder met nieuwe batterijen te moeten jongleren.

Links liggen het tijdelijk overbodige batterijdekseltje en de beschermdop van de batterypack.