Foto’s met context

Een parasol die tegen de felle zon beschermt. Fotomoment dus. Klik voor groot!

Een van de dingen die ik het moeilijkst vind, is foto’s maken met context. Ik ben overtuigd dat alles, ja echt alles zinvol is te fotograferen mits je er een verhaal van kan maken. En dat alles in een beeld vervat. En het plaatsen van context doe je met beeldelementen. Ik schreef al eerder over beeldelementen hier en hier. Zij helpen de kijker de foto te interpreteren.

In het ideale geval weet je met een blik meteen waar de foto genomen is, wat de situatie was en in welke context de getoonde handeling geplaatst moet worden. Je hoeft niet na te denken van ” ummm… wat wat dat ook al weer?” Die informatie hoort in dat ene beeld vervat te zijn. En ja, dat vind ik soms wel moeilijk.

 

Kiekje erbij?

Ik doe daar niet moeilijk over om dat te erkennen. Je moet niet alleen kijken, maar je moet het verhaal ook zien. Een blik op mijn harde schijf laat je veel, heel veel foto’s zien die context missen en je dus niet alles vertellen. Kiekjes dus. Nu vind ik kiekjes niet erg – ze horen erbij. Zeker in een serie waar minstens een verhalende en helpende foto zit blijven ze wel eens een tijdje hangen. Verder kan je kan er vaak niet veel mee en ze nemen ruimte in.

De foto hierboven is er een waar wel een verhaal in zit. Kijk er eens naar (hier in het groot) en vraag je af wat je nu echt ziet.

Het is duidelijk een doek met een herkenbare standaard. Dat moet wel een parasol zijn. Een paraplu is het niet, want die is ondoorzichtig en hier komt een puist licht doorheen. Dat licht moet dan de zon zijn. Er is dus een felle krachtige zon. Dat moet zomer zijn. De stang staat ook nog gebogen dus de zon staat al lager aan de hemel, dus het is waarschijnlijk al in de vroege avond. Verhaal: het is zomer en warm en een kleurige parasol werpt een schaduw, en beschermt tegen de felle warmte.
Je hebt hem. Een beeld van een warme zomeravond.

Het klopt ook wel. Ik maakte deze foto op 1 juli 2018 om 20.11 uur. Het avondeten was al door het kanaaltje, borden stonden nog op tafel, we zaten uit te buiken en mijn oog viel op de parasol die mij beschermde tegen het felle licht. Die parasol had ik uitgeklapt, omdat ik anders door het tegenlicht mijn vriendin niet goed kon zien. Ik zag het verhaal, greep mijn camera die naast mij lag (jawel! houd de camera altijd in de buurt!) en maakte deze foto. Ik maakte er overigens meer, maar koos deze uit.

Je moet dus a. kijken en b. zien. Liefst altijd, want situaties komen doorgaans maar een keer voorbij.

Niet werkende voorbeelden

Hier is een foto die voor mijn gevoel niets of weinig vertelt. Zelf weet ik de context wel, en ten tijde van de foto vond ik de opname heel gerechtvaardigd, maar als ik er nu naar kijk met wat meer afstand, is mijn eerste gedachte “Juist ja…”. Als ik dat denk, zal een ander die de context niet kent dat zeker denken!

In casu: er drijft een woning half in het water. Op het dak staan spullen gestald. Een persoon op het dak, een ander komt vanuit de zolder door het raam. Lijkt op een overstroming. En dan? Ik mis de context in het beeld. Waar gaat dit over?

 

 

 

 

In werkelijkheid was dit de voorstelling Mare van theatergroep Vis-a-Vis  uit Almere. Deze voorstelling uit 2017 gaat over klimaatverandering en overstroming door overvloedige regenval. Voor deze voorstelling was er een compleet bassin aangelegd en de voorstelling handelde dus ook in en op het water. Het blauwgrijze schot op de achtergrond schermde voorbereidende handelingen van de groep tijdens de voorstelling af voor het publiek. Links en rechts van dat schot kwamen dan humoristische “noodsituaties” in beeld drijven, zoals een nieuwslezer die de volgende ramp beschreef.

Maar zegt het iets in de foto? Nope. En dus bleven de foto’s slingeren op de harde schijf. Meer voor mijzelf, omdat ik de voorstelling gezien had en de foto’s zelf de context kan plaatsen. Of gebruiken in een blogje over beeldelementen.

Overigens zijn de foto’s niet in het geniep genomen. Vis-a-Vis stimuleert en promoot het gebruik van eigen fotomateriaal. “Neem zo veel en zo vaak mogelijk foto’s! Dat vinden wij helemaal niet erg!”, zeggen ze altijd bij het begin van een voorstelling (ik heb er meer gezien).  Dus doe ik dat maar 🙂

Conclusie

Maar de bottom line is: Als je foto’s maakt, probeer er dan met beeldelementen een verhaal in te stoppen. Dat is niet makkelijk, en soms verkijk je je erop. Maar als het lukt, heb je een verhaal in een beeld waar meer in zit dan alleen maar een plaatje.

 

Wilt u meer weten of fotografie, volg dan eens een workshop!

 

Beperk jezelf! Schiet met mate!

Schiet met mate! Zo, dat heb ik alvast maar gezegd. Dan bestaat daar in elk geen misverstand over.

Waarom roep ik dat zo? Afgelopen maandag was ik op een netwerkbijeenkomst in Utrecht. Een netwerkbijeenkomst is natuurlijk – de naam zegt het al – een bijeenkomst waar je anderen in een informele sfeer leert kennen. Je spreekt ze, je hoort wat ze doen, er is vaak een hapje en altijd een drankje, en er wordt doorgaans wel een kaartje gelegd uitgewisseld. Het gaat natuurlijk om leads,  potentiële klanten. Niemand zegt het, maar ja, daar gaat het wel om. Om die reden was ik ook aanwezig. Voor de verandering had ik mijn camera niet meegenomen. De zondag ervoor had ik al een foto-opdracht gedaan, en die maandagochtend had ik ook al drie foto-opdrachten en ik besloot mijn camera eens niet mee te nemen.

Gelukkig was er een andere fotograaf ingehuurd. Aardige jongen, een starter die nog slechts enkele maanden actief is. Hij had een mooie set bij zich. Een Canon 6D met een Canon 24-70 mm objectief en een Speedlight flitser. Helemaal niks mis mee. Goed spul! Dat objectief en die flitser staan ook op mijn verlanglijstje, om die te zetten op mijn Canon 5D Mark 2 en 6D, naast mijn 24-105 mm en 90 mm macro (ja mensen take note, ik heb ook goed spul! Maar dat glaswerk wil ik ook nog hebben.)

Toen zag ik iets gebeuren wat ik herkende uit mijn beginjaren. De fotograaf was zoals verwacht voortdurend bezig. Klik, klik, flits, flits, flits. Tijdens de openingsborrel flitste hij al alles en iedereen en dat is okee, maar toen was er een presentatie van een pitcholoog, over een goede presentatie van je bedrijf in een elevator pitch en ook daar flitste de fotograaf lustig door. Zes, zeven, acht foto’s per minuut denk ik. De presentatie duurde 90 minuten, dus reken maar uit.

Vinger omhoog. Klik. Vinger omlaag. Klik. Aanwijzen. Klik. Even aan de neus krabben. Klik klik klik. En dat ging maar door. Tussendoor loerde ik even op zijn schermpje als ik dat kon, en technisch zagen die foto’s er goed uit. Goed uitgelicht en ook wel scherp. Maar verder kreeg ik de indruk dat er vooral op kwantiteit werd gefotografeerd en dat er geen aandacht was op de inhoud van het beeld.

Vertel een verhaal in je foto

Ooit leerde ik dat een enkele foto een compleet verhaal kan vertellen als de foto de vereiste beeldelementen bevat. Die beeldelementen helpen de kijker de foto te interpreteren. Als voorbeeld neem ik mijn werk Herfst. Als je dat werk goed bekijkt zie je iets van water tegen glas. Dat blijkt dan regen tegen de ramen te zijn. Maar niet alleen dat. Door het raam heen valt het licht van de schemering  – blijkbaar is er een zonsopkomst of zonsondergang bezig. Het voelt al koud aan. Je ziet de brandende straatlantaarns op een rij. Je kijkt dus naar een straat in de vroege ochtend of avond, terwijl de regen valt. Er zijn rode achterlichten te zijn. Er rijden dus auto’s. Er zijn mensen op pad. Waaruit je afleidt dat je kijkt naar waarschijnlijk woon-werkverkeer tijdens een koude regendag in waarschijnlijk de vroege lente of late herfst, of zelfs de winter. In de zomer is het woon-werkverkeer namelijk in vol daglicht, dus dat seizoen valt af.
Die foto is inderdaad genomen op 15 december 2011, om 16.43 uur en de beeldelementen ondersteunen het beeld van dat tijdstip. Ik hoef ook niet na te zoeken waar en wanneer die foto genomen is. Dat alles lees ik uit dat ene beeld.  Gewoon kijken en het verhaal ontrolt zich voor je ogen.

Dat miste ik bij deze fotograaf. Hij klikte er lustig op los – uiteindelijk had hij wel 400 foto’s genomen. Maar het merendeel van zijn foto’s bevatte enkel een presentator tegen een donkere achtergrond zonder verdere aanwijzingen over het hoe en wat, en wat het evenement was. Oh, soms zag ik hem kadreren en posities nemen die iets konden vertellen over de situatie, maar dat zag ik te weinig. Het waren vooral foto’s van een man die iets deed en iets vertelde, en daarom wat bewoog… en verder was er niets die de kijker zou kunnen helpen in het interpreteren. Als ik later de foto’s zou zien, zou ik moeten vragen waar en wat dit was. En daarvan waren dus ongeveer 400 foto’s. Vierhonderd.

Nu ben ik benieuwd wat daarvan uiteindelijk overblijft. Het neemt veel ruimte op de harde schijf in beslag, die 400 foto’s. En als je later niet kan afleiden waar die foto’s over gingen, wil je ze dan nog wel bewaren?

Juist om die reden – klakkeloos als een  blinde vink schieten – was ik in mijn begin genoodzaakt veel foto’s gewoon weg te gooien. Op basis van sec het beeld had ik vaak geen idee waar het over ging, wie ik in beeld had, en wat de situatie was. Die foto’s gooide ik achteraf weg, want ik kon er niks mee. Uit de metadata kon ik wel bijvoorbeeld de opnamedatum aflezen, en dan via mijn agenda misschien uitvissen waar ik op dat moment was. Maar het beeld moet die informatie bevatten, zonder dat je de details moet gaan nazoeken. Dat heb ik het liefst.

En daarom kijk ik tijdens het fotograferen ook, en vooral naar de omgeving van het onderwerp dat ik wil fotograferen en probeer ik die in het beeld mee te vangen. Ja, dat betekent meer werk. Meer kijken en ook anticiperen op wat er kan gebeuren. Meer posities innemen. Meer nadenken. Meer tijd besteden aan het schieten van een foto. En dan maak je uiteraard minder foto’s.

Waarop ik weer uitkom bij de eerste zin van deze blog. Schiet met mate! Dan heb je later geen berg foto’s om in te laden en te beoordelen… en vervolgens weg te mieteren omdat de opgestoken vinger in de ene foto niks toevoegt aan de neergelaten vinger in de volgende foto. Als je bewust kijkt en fotografeert bespaart je dat heel veel tijd achteraf.