anders dan anderen

Een eigenzinnige Rubik’s Kubus. Klik voor groot!

Nieuw op Werk aan de Muur: Anders dan anderen. Dit is een werk waar ik zo heel erg tevreden over ben, dat ik deze meteen maar bovenaan zet, en niet in een klein plaatje ergens in de tekst.

Ik liep al een tijdje met een idee om een abstract werk te maken, dat autisme en asperger verbeeldt. Van die laatste heb ik een diagnose, niet echt merkbaar, maar wel voor mij en dus komt dat element nogal eens terug in mijn werken.  Zo ook hier. Enige maanden geleden kwam ik op het idee om een simpele Rubik’s cube te gebruiken. Zo lang geleden alweer ja, maar ik liet dat idee rustig groeien en rijpen tot een volwaardig beeld in mijn hoofd en deze week was het zover.

Waarom nu juist zo’n ding? Begin jaren 80 was ik echt verslaafd aan die kubus. Op televisie waren veelal bebrilde jongens te zien, die met een onwaarschijnlijke vingervlugheid in zeg 16 seconden(!) alle kleuren bij elkaar draaiden. Hele wedstrijden werden gehouden. Ik wilde dat ook kunnen. Nou, echt niet! De eerste twee lagen kon ik nog wel bij elkaar draaien, maar de laatste laag kostte mij letterlijk twee weken  (dat is geen grap, in een zomervakantie heb ik echt twee weken elke dag gedraaid aan zo’n ding om ook de laatste laag compleet te krijgen) voordat ik een schroevendraaier in het kreng zette, dat ding uit elkaar haalde en de stukjes weer goed op zijn plaats zette. Dat was tevens het moment dat ik besefte dat een verkeerd teruggeplaatst stukje nooit tot een goed opgeloste kubus kan leiden. Dat besef heeft sindsdien altijd door mijn hoofd gespeeld.

Nee, dat was geen fijne tijd. Ik was blijkbaar niet genoeg wiskundig onderlegd om een kubus goed op te lossen, laat staan in 16 seconden. Ook met zo’n handig formuleboekje dat ik had rondslingeren, lukte het niet. Heel soms loste ik een kubus wel op. Met de schroevendraaier, dat wel. Totdat het ding kapot ging.

Terug naar dit werk. Ik bedacht dus ineens, als je zo’n kubus hebt en je plaatst een zo’n hoekstukje verkeerd om, heeft dat wel een symbolische waarde. Je bent hetzelfde, maar toch wat anders, en je draait toch mee met de andere blokjes in de maatschappij. Ik wilde echter geen schroevendraaier zetten in de nieuw aangeschafte kubus. Enter Photoshop. Met Photoshop zette ik wat kleurtjes om en maakte de foto af zoals ik die in gedachten zag en wilde hebben. Ja, dit zag ik echt in mijn hoofd en dit is er ook uitgekomen.

Dus ik ben hier erg trots op en dit werk is nu ook te vinden Werk aan de Muur!

 

 

Keuzes voor zelfacceptatie

Soms moet je keuzes maken. Leuke keuzes. Vervelende keuzes. Keuzes waarover je twijfelt. Keuzes die kunnen ingrijpen. Keuzes waarvan je vindt dat ze toch genomen moeten worden.

_MG_6352_bewerkt-4klein
klik voor een klein zelfgeschreven boekje over autisme

Sinds 2011 ben ik gegroeid. Niet in de lengte of breedte, maar mentaal in die zin dat ik mijzelf heb gevonden en geaccepteerd. Dat proces heeft vele jaren geduurd, maar sinds ik in december 2011 een diagnose Asperger mocht ontvangen, kreeg de zelfacceptatie de overhand. Niet meer steeds laten leiden door wat anderen vonden – structurele drammers houd ik al een tijd op verre afstand. Niet meer laten ondersneeuwen door meningen van anderen, want beoordeeld word je toch en je kan niet iedereen gelukkig maken. Kort gezegd: nu ben ik aan de beurt en mijn mening en gedachten zijn leidend. Niet die van anderen.

Ik merk dat mensen dat soms niet leuk vinden. Dat zijn vooral de mensen die grip op je willen hebben. De mensen met waardeoordelen. Meestal zijn dat negatieve waardeoordelen. De mensen die mijn tijd willen verdoen met willen bekritiseren en discussiëren. Die mensen die met hun voortdurende op- en aanmerkingen over alles en nog wat, en ook over mij er in slagen mij te laten denken dat ik niet deug. Die mij een naar gevoel geven. Die zichzelf willen verheffen door een ander neer te halen.

Het reclameprincipe. Als je iets vaak genoeg herhaalt, geloven de mensen alles. Ooit werd ik een mislukkeling genoemd, niet aangesproken met mijn voornaam Jan, maar gewoon mislukkeling. Dat duurde wel een paar jaar en uiteindelijk ga je dat gewoon geloven. Daarna werd mij wijsgemaakt dat ik zo lelijk was dat ik nooit een relatie zou krijgen. Emmm… ja, dat duurde inderdaad tot mijn 27e. Tegen die tijd geloofde ik inderdaad dat een relatie niet voor mij weggelegd was. Wildvreemde meisjes die liever 20 kilometer in de bus wilden staan, want “ik ga niet naast die flip zitten.” Ja, dat werd zo gezegd, ik hoorde het. Er was een tijd dat ik overal werd gepest. Ook thuis. Ik sloot mij daarom maar op in mijn kamer. Misschien dat dat veilig was.

Die mensen, die mensen.. vinden het niet leuk als ze nu botsen tegen de muur. Die bij de poort worden tegengehouden. Talk to the Hand vinden ze niet leuk! Het zijn ook precies diezelfde mensen die te langen leste nog op mij in proberen te praten, om toch vooral iedereen toe te laten. Blijkbaar vinden zij dat erg belangrijk. “Je moet geen mensen buiten sluiten.” Maar dat doe ik wel. Juist die mensen die geen toegevoegde waarde voor mij hebben komen niet meer verder. En dat vinden zij geen fijn idee. Soms gaan ze daarover zelfs ruziën. En dan is het gesprek echt snel afgelopen.

Pesten

Tussen haakjes: ik denk dat pesten misschien wel een teken van respect is. Ja, echt waar. Als persoon A persoon wil B wilt pesten, is het wel een vereiste dat persoon B begrijpt wat de boodschap is. Je hebt niets aan pesten als de boodschap aan het slachtoffer voorbij gaat. Daarom zal de pester of de groep pesters zich vooral binnen hoor- en zichtafstand van het slachtoffer bevinden. Het is niet moeilijk om de pesterij het hoofd van het slachtoffer te laten bereiken, maar in het hoofd zal de boodschap ook moeten doorklinken. Het slachtoffer zal het wel moeten snappen om zich daardoor naar te voelen. Dus een pesterij is misschien wel een teken van respect, een erkenning van intelligentie bij het slachtoffer, door mensen die bang zijn voor het slachtoffer. Dat zegt iets over de pesters. Maar dit terzijde.

Asperger

Vanaf 1986 was ik op zoek naar de oorzaken van dat alles. Per slot: als individuele mensen onafhankelijk van elkaar mij zomaar afwijzen, ook mensen die ik niet ken, ja, dat moet daar een oorzaak voor zijn. Er was een tijd dat ik dacht dat ik mislukkeling was (maar dat is niet zo), daarna gewoon gek (maar dat is niet zo), toen hooggevoelig (ja, dat wel), hoogbegaafd (valt wel mee, niet echt significant hoger IQ dan gemiddeld. Met een doodmoeie kop deed ik een test en behaalde 106, pfff. Had ik maar die nacht geslapen zeg) en in 2011 uiteindelijk een diagnose Asperger. In de zomer van 2011 deed ik een test bij Psychologie Magazine die mij vervolgens verwees naar de huisarts. En in december 2011 kwam dus die diagnose. Aha.

Tegenwoordig

En nu? De wereld draait gewoon door. Ik paste de nieuw verworven kennis wel in in mijn leventje. Maar in feite was er niets veranderd. De perceptie veranderde wel. Ik ging meer keuzes maken in wie ik toeliet – slechte invloeden sneed ik eruit. Nog meer dan voorheen legde ik mensen langs de meetlat. Ironisch hé? Ik baalde van de waardeoordelen steeds, maar later ging ik die zelf maken. Het enige verschil is dat ik die oordelen niet in de hoofden van mensen ging pompen. Nee, ik hield die mensen gewoon op afstand.  Slechte invloeden zijn er altijd, maar ik nodig ze niet meer uit op de koffie en zitten niet meer bij mij op schoot.

In 2012 maakte ik een expositie over autisme. Ja, ik was best gelukkig met de diagnose en ik was zover dat het mij niet meer zoveel boeide wat anderen dachten en vonden. Het was ook een keuze. Zal ik dit doen? Kan ik dit zo doen? Durf ik dit aan? Ik durfde het en de expo werd gewoon geaccepteerd. Dat had ik gewonnen. Sterker nog, ik kreeg echt geen negatieve reacties. Ja, ik zeg dan wel dat de meningen van anderen “mij niet meer zoveel boeide”, de reacties werden wel geturfd. Per slot ben ik niet alleen in de wereld. Maar die expo ging buitengewoon goed. Ik was er erg tevreden over.

Ik sta ook wel eens op beurzen van de NVA. Naast nieuwe werk heb ik dan hetzelfde materiaal liggen. Op die beurzen werd een aantal keren gevraagd of het boekje van de expo – ik had in 2012 een speciaal boekje over mij geschreven – ook te koop was. Neee… ik had er maar een gemaakt dat ik graag wilde houden. Maar nu heb ik de stoute schoenen aangetrokken en het boekje leverbaar gemaakt. Wat maakt het uit? Ja, het gaat over mij. Ja, het is persoonlijk. En ja, het staat op internet. En nee, het boeit me niet meer wat anderen daarvan vinden.

En misschien dat het boekje een aanvulling betekent voor anderen met autisme, asperger of een andere beperking. Het gaat om bewustwording en zelfacceptatie. Wees trots op jezelf. Misschien ben je anders. Je bent echter niet verkeerd. Als die bewustwording bij een persoon slaagt is mijn missie geslaagd.

Soms moet je keuzes maken. Leuke keuzes. Vervelende keuzes. Keuzes waarover je twijfelt. Keuzes die kunnen ingrijpen. Keuzes waarvan je vindt dat ze toch genomen moeten worden.

Dit is er een van.

2012: Die gezellige maand december

Ik weet niet hoe het met jullie is, maar die gezellige maand december trekt wel een flinke wissel op mij.  Normaal hoort december een maand van afbouw te zijn, een tijd van afronden, wat meer privé-zaken, Sinterklaas, Kerstmis, kaarsjes en hier en daar een boom. Lopende zaken wegwerken zodat je met een gerust hart de laatste twee weken kan doorkomen. Maya’s of niet, volgend jaar is weer een jaar om met frisse zin te pieken.

Maar nu, december 2012 is tot vandaag, het is nu de 19e, een maand van jachten en jagen. Wegwerken en afsluiten lukt wel, maar wat ik aan de bovenkant afvink, komt er aan de onderkant weer bij. Is dat goed? Nee, dat lijkt me niet goed.

Zo zit ik met de afronding van een woekerpolisaffaire, ik ben nu penningmeester van de Partij voor de Dieren in Utrecht (maar dat vind ik errug fijn, als je daaraan zou twijfelen!), ik heb drie foto-opdrachten lopen die allemaal om voorrang strijden, ik heb natuurlijk mijn eigen website die ik moet onderhouden en in de gaten moet houden (er schijnt een grote crackeraanval op WordPress sites aan de gang te zijn!), dan heb je inderdaad Kerstmis, kaarten moeten verzonden worden maar dat lijstje moet ik nog maken, kerstdiners moeten geattendeerd worden, familiebezoek, je hebt natuurlijk je eigen huishouden want de was wast zich niet vanzelf, en dan moet je ook nog ontspannen en slapen. Ohhhh… ook dat nog! Maar vooral dat laatste, slapen,  is een probleem want slapen doe ik niet meer. Nou ja, weinig.

December is dus een voortzetting van wat 2012 was. Een druk jaar, met heel veel wendingen en veranderingen. In januari hielp ik M, mijn lieve partner, met de afronding van haar studie Kattengedragstherapie. Ja, dat diploma is in de zak. Dat heeft ze goed gedaan! In maart stierf onze kat Filarski van bijna 21 jaar, waar we erg veel van hielden, maar zijn tijd was op. In april begon de kermis toen ik besloot mijn eigen foto’s te gaan verkopen – dat is dus een estafette van zaken die geregeld moeten worden; inschrijven Kvk, en dan is de fiscus ook je vriend, je moet een administratie opzetten, je moet een urencriterium nastreven, je moet netwerken, je moet ineens een website bouwen, visitekaartjes maken, een zakelijke rekening openen, elk kwartaal aangifte doen. Je moet, je moet, je moet…

Dat gaat dus het hele jaar door. In juni had ik mijn eerste foto-expositietje over autisme, wat ook nogal spannend was vanwege een full frontal zelfportret. In december 2011 kreeg ik een diagnose Asperger, en vanaf dat moment kon het me eigenlijk ook niet meer boeien wat anderen over mij dachten en zeiden. Die expo was wel een hoogtepuntje, vandaar dat ik een paar foto’s daarvan hieronder plaats. Ik had daarvoor ook een boekje over autisme geschreven. Net als seks blijft de eerste keer je altijd bij. Mijn lieve M kon niet bij de opening van de expositie zijn, want zij verdween in juni, juli en september/oktober in het ziekenhuis met een enge kwaal, die alleen met een operatie kon worden opgelost. In september en oktober zat ik dus in haar huis in Purmerend, zat ik daar een tweede huishouden te bestieren en ging twee keer per dag naar het ziekenhuis om daar haar hand vast te houden en haar te entertainen. Mijn spullen, laptop en camera had ik wel meeverhuisd dus ik kon daar in de tussentijd wel wat werken. Maar toch.. ik wil M’s verblijf in het ziekenhuis zeker niet bagatelliseren, ze was nu eenmaal een wrak geworden die medische aandacht behoefde, het werd voor mij ook een belasting, zeker als je een paar keer naar Utrecht moet karren omdat je daar óók afspraken hebt lopen.

Vakantie? Nee, niet gedaan. We wilden wel even weg, maar met M in het ziekenhuis ging dat niet door. Tussendoor was M wel eens ontslagen en dan hadden we het Reuring festival, de Parade, de Uitmarkt, de Uitfeesten, theater De Verbeelding en nog allerhande andere culturele uitspattingen waar we per se heen wilden om niet helemaal dood te slaan. En daar waren natuurlijk ook de verkiezingen. Hoe kan ik die vergeten. Vanaf augustus was het flyeren, posters plakken, weer flyeren, nóg een keer een posterplakronde doen, heel veel achter Marianne Thieme en Esther Ouwehand aan. Mooie tijden waren dat. Oh ja. Maar wel vermoeiend.

Toen M eenmaal hersteld was en ik echt naar Utrecht terug kon, nam ik mijn hectiek gewoon mee. Welja, waarom niet? In oktober meldde iemand me dat ik een woekerpolis zou hebben (oh ja?) die echt opgelost moet worden… dat is bijna achter de rug. Denk ik. Hoop ik. Een tweede bank bekende ook mij een beetje geflest te hebben met veel te hoge kosten – ze kwamen dus allemaal uit hun holletje en betaalden mij een vergoeding voor de geleden schade. In november besloot ik mijn website he-le-maal om te gooien, want wat er stond was echt niet om aan te gluren. Ik was echt heel veel aan het herbouwen,  alles eigenlijk, was ik echt heel veel mee bezig, maar die website is dus deze website die u nu open hebt staan. En ineens was daar ook zoiets als Twitter, dat vergankelijke 140-tekens-per-bericht medium, waar je heel compact je boertjes en scheetjes kan laten zonder dat iemand daar echt hinder van heeft.

Ook in november werd ik gevraagd om penningmeester te worden van de Partij voor de Dieren in Utrecht. Dat vond en vind ik een teken van vertrouwen, waar ik heel veel inspiratie uit put. Dat aanbod heb ik aanvaard en sinds 9 november 2012 heb ik zitting in het PvdD-bestuur in Utrecht. Dat is geen slurpie in tegenstelling tot eerdere gebeurtenissen van 2012. Dit geeft dit mij energie en voldoening.  Ik ben daar heel blij mee.

En dan is het december en ben ik terug bij het begin van deze blog. Voor de rest is het jakkeren en jagen. Ik hoop dat 2013 een stuk rustiger wordt. Zo niet, laat dan de Mayakalender zich maar gelden.